RELIEF

O projekcie

Stypendium było sześciomiesięcznym projektem badawczo-artystycznym poświęconym analizie i wdrażaniu ekologicznych metod grafiki artystycznej, ze szczególnym uwzględnieniem technik druku wypukłego.

Projekt łączył działania badawcze, wizytę studyjną, kursy specjalistyczne oraz realizację cyklu prac graficznych. Jego celem było przeformułowanie warsztatu graficznego w kierunku bezpiecznych, niskotoksycznych i zrównoważonych rozwiązań technologicznych.

Kontekst

Tradycyjna grafika warsztatowa wciąż często opiera się na:

• farbach offsetowych wymagających chemicznych rozpuszczalników,

• benzynie ekstrakcyjnej i terpentynie,

• syntetycznych matrycach generujących odpady,

• niewystarczającej edukacji w zakresie bezpieczeństwa pracy.

Projekt stanowił próbę odpowiedzi na pytanie: czy możliwa jest pełnowartościowa twórczość graficzna bez użycia toksycznych substancji?

Badania i konsultacje

Pierwszy etap obejmował analizę aktualnych praktyk grafików oraz konsultacje ze specjalistami w zakresie nietoksycznych metod druku. Przeprowadzone rozmowy pozwoliły:

• zmapować istniejące rozwiązania technologiczne,

• określić bariery wdrożeniowe w edukacji artystycznej,

• wybrać konkretne materiały i metody do testów praktycznych.

Wizyta studyjna - Stany Zjednoczone

W ramach projektu odbyła się wizyta studyjna w Zea Mays Printmaking

Pracownia ta funkcjonuje w oparciu o model w pełni nietoksycznej grafiki warsztatowej. Analiza jej organizacji pozwoliła na zrozumienie:

• jak projektować przestrzeń pracy bez użycia benzyny ekstrakcyjnej,

• jak organizować bezpieczne stanowiska mycia i czyszczenia matryc,

• jak prowadzić edukację technologiczną w duchu odpowiedzialności środowiskowej.

• Wizyta potwierdziła, że transformacja technologiczna jest realna i możliwa do wdrożenia.

Kursy specjalistyczne - Hiszpania

Projekt obejmował również udział w kursach organizowanych przez Art Print Residence

Zakres kursów obejmował:

• kurs mokuhangi z wykorzystaniem naturalnych pigmentów,

• techniki ostrzenia narzędzi w technikach wypukłodrukowych.

Szczególnie istotny był aspekt utrzymania i konserwacji narzędzi jako elementu ograniczającego nadprodukcję sprzętu i ilość odpadów.

Seria prac graficznych

Ostatnim etapem projektu była realizacja cyklu pięciu prac graficznych, stanowiących praktyczną weryfikację zdobytej wiedzy.

Założenia technologiczne serii:

• eliminacja benzyny ekstrakcyjnej,

• zastosowanie farb wodnych lub niskotoksycznych,

• wykorzystanie papierów produkowanych w sposób zrównoważony,

• ograniczenie odpadów poprzez świadome planowanie procesu,

• dokumentacja technologiczna każdego etapu pracy.

Cykl prac stanowi nie ilustrację badań, lecz ich praktyczny rezultat.

Wnioski

Na podstawie realizacji projektu można wskazać:

• W technice linorytu możliwe jest całkowite wyeliminowanie tradycyjnych rozpuszczalników.

• Farby wodne zapewniają stabilne efekty przy odpowiednim przygotowaniu warsztatu.

• Organizacja przestrzeni pracy ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa.

• Edukacja technologiczna studentów wymaga aktualizacji w kierunku zrównoważonych praktyk.

• Transformacja warsztatu nie oznacza utraty jakości artystycznej.